Rahim ağzı kanseri, önlenebilir bir hastalık olmasına rağmen dünya genelinde ve ülkemizde kadın sağlığını ciddi şekilde tehdit etmeye devam etmektedir. Ancak tıbbın sunduğu koruma yöntemlerine erişim, yüksek maliyetler nedeniyle kısıtlanmaktadır. Hukuk dünyasında aldığımız son emsal karar, bu erişim engelini aşmak adına hayati bir dönüm noktasıdır.
Rahim ağzı kanseri, dünya genelinde en sık görülen 4. kanser türüdür. Her yıl yaklaşık 550.000 kadına tanı konulmaktave maalesef %52 gibi yüksek bir ölüm oranıyla 275.000 kadın hayatını kaybetmektedir. Ülkemizdeki tablo da benzer ciddiyettedir; Türkiye’de 15-44 yaş arası kadınlarda en sık görülen 5. kanser türü olan bu hastalık nedeniyle her gün 7 kadına tanı konulmakta ve bunların 3’ü kaybedilmektedir.
Bilimsel veriler, HPV virüsünün (Human Papilloma Virus) rahim ağzı kanserindeki rolünü kesin olarak ispatlamıştır. Özellikle HPV Tip 16 ve Tip 18, tüm vakaların %70’inden sorumludur. Bu noktada devreye giren HPV aşısı (Gardasil-9), kanseri önlemede “primer koruma yöntemi” olarak kabul edilmektedir. Bilirkişi raporlarına göre aşının koruyuculuğu %99,7 düzeyindedir ve bu aşı, tıbben “hayati öneme haiz” bir ihtiyaçtır.
Hukuki Mücadelemiz ve Emsal Karar
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), HPV aşısını henüz geri ödeme listesine (SUT) almamıştır. Ancak bu durum, anayasal bir hak olan “sağlık hakkı”nın önüne geçemez. Yürüttüğümüz hukuki süreç neticesinde, İzmir 1. İş Mahkemesitarafından verilen karar ile müvekkilimiz adına büyük bir zafer kazandık.
Mahkeme, 25 yaşındaki müvekkilimizin olduğu 3 doz aşı bedeli olan 11.253,07 TL‘nin, yasal faiziyle birlikte SGK tarafından iadesine hükmetmiştir. Kararda, aşının bedeli ödenen muadili bir ilacın bulunmadığı ve rahim ağzı kanserinin önlenmesinde hayati öneme sahip olduğu vurgulanmıştır.
Bu karar münferit değildir; Ankara 5. İş Mahkemesi ve Ankara 62. İş Mahkemesi gibi yargı mercilerinin yerleşik içtihatlarıyla da desteklenmektedir. Hukuki mücadelemizin temelinde şu iki güçlü dayanak yatmaktadır:
- Anayasal Güvence: Anayasa’nın 56. maddesi, devletin herkesin hayatını beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlama yükümlülüğünü açıkça belirtir. Sağlık ve yaşam hakkı, bütçe kısıtlamaları veya idari listelerle (SUT) sınırlandırılamayacak kadar üstün bir haktır.
- Sosyal Güvenlik Mevzuatı: 5510 sayılı Kanun’un 62, 63 ve 69. maddeleri gereğince, tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin finansmanı Kurumun yükümlülüğündedir. Mahkemeler, bir ilacın SUT listesinde yer almamasının, o ilacın “hayati önemini” ortadan kaldırmadığını ve bedelinin ödenmesine engel teşkil etmeyeceğini hükme bağlamıştır.
HPV aşısı lüks değil, yaşamsal bir gerekliliktir. Ekonomik sebeplerle bu korumadan mahrum kalmak veya ödediğiniz bedelin yükünü tek başınıza taşımak zorunda değilsiniz. Emsal kararlar ışığında, ödediğiniz aşı bedellerini geri almak hukuken mümkündür.
Sürecin profesyonelce yönetilmesi ve hak ettiğiniz iadenin alınması için bize başvurabilirsiniz.
Emsal Kararımız:
