DELİL TESPİTİ SÜRECİ VE UYGULAMA ESASLARI

1. Delil Tespiti Nedir ve Hangi Durumlarda Yapılır?

Delil tespiti; bir davanın açılmasından önce veya devamı sırasında, henüz incelenmemiş olan delillerin kaybolmasını, bozulmasını veya sunulmasının imkansız hale gelmesini engellemek amacıyla başvurulan koruyucu bir hukuki yoldur (HMK m. 400-406).

Delil tespiti istenebilmesi için hukuki yararın varlığı gerekir. Kanunda açıkça öngörülen hâller dışında, delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilinde bulunuyorsa hukuki yarar var sayılır.

Başlıca Kullanım Alanları:

• İnşaat ve Taşınmaz Hukuku: Ayıplı imalatların, eksik işlerin veya kira tahliyesi sonrası oluşan hasarların saptanması.
• Tazminat Hukuku: Trafik kazası sonrası araçtaki değer kaybı veya iş kazası mahallindeki durumun tespiti.
• Ticari Uyuşmazlıklar: Teslim edilen malların (makine, teçhizat vb.) sözleşmeye uygunluğunun yerinde saptanması.

2. Usul ve İşleyiş: “Değişik İş” (D. İş) Statüsü

Delil tespiti talepleri, mahkemelerin esas defterine değil, “Değişik İş” (D. İş) defterine kaydedilir. Bu statü, sürecin klasik davalardan çok daha hızlı ilerlemesini sağlar.

• Görevli ve Yetkili Mahkeme: Asıl davanın açılacağı mahkeme veya delilin bulunduğu yerdeki Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
• Hukuki Yarar Şartı: Talep sahibinin, delilin hemen tespit edilmemesi halinde kaybolacağı veya tespitinde zorluk yaşanacağı konusunda hukuki yararını ispat etmesi gerekir.
• İnceleme Yöntemi: Mahkeme genellikle bir hakim ve uzman bilirkişi eşliğinde mahallinde keşif icra ederek durumu kayıt altına alır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 2014/20273 E. ve 2014/16680 K. ve 17.12.2014 sayılı kararına göre;

“Mahkemece; davacının bağımsız bölümünün zarar görmesi nedeniyle uğranılan gerçek zarar miktarının tespiti amacıyla, davacı ve davalı tarafın yargılama sırasında sunduğu delillerde değerlendirilmek suretiyle, mahallinde keşif yapılarak sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken; itiraza uğrayan tespit raporuna dayanılarak, eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.”

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 2013/19838 Esas, 2014/3646 Karar sayılı ve 10.03.2014 tarihli kararı;

“Mahkemece; davalının davacının ürününe zarar verip vermediği, davalının zarardan sorumlu olup olmadığı, eğer bir zarar verilmiş ise gerçek zarar miktarının araştırılması, davacının bölüşük kusurunun bulunup bulunmadığının belirlenmesi için elektrik ve ziraat mühendisi bilirkişilerden raporlar alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, davalı yana tebliğ edilmeyen delil tespiti raporları doğrultusunda hüküm kurulması doğru görülmemiştir.”

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2012/18049 Esas, 2013/15700 Karar sayılı ve 16.09.2013 tarihli kararı;

“Talep, mahkemenin kabulünün aksine maddi bir vakıanın tespiti niteliğinde olmayıp, bir hakkın, bir vedia ilişkisinin varlığı ya da yokluğunun belirlenmesi niteliğinde olup davacının bu nitelikteki bir davayı açmakta hukuki yararı olduğu izahtan varestedir. Ancak, bu nitelikteki bir davanın dava dilekçesinde sözü edilen kiralık kasaların banka kayıtlarında gösterilen hak sahiplerine husumet yöneltilerek görülmesi gerekmekte olup, dava ise hasımsız açılmış olmakla, dinlenemez nitelikte bulunduğundan davanın değişik bu gerekçe ile reddi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile maddi vakıa tespiti olarak nitelendirilip davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış ise de, dava reddedilmiş olmakla, karar sonucu itibariyle doğru olduğundan anılan hususun neticeye müessir bulunmadığı anlaşılmış, sonucu itibariyle doğru onanmasına karar vermek gerekmiştir.”

3. Bilirkişi Raporu ve İtiraz Süreçlerindeki Kritik Detaylar

Bilirkişi raporu hazırlandığında taraflara tebliğ edilir. Bu aşamada kanun ve uygulama arasında dikkat edilmesi gereken bir fark bulunmaktadır:

• Kanuni Süre (HMK m. 281): Kanuna göre bilirkişi raporuna itiraz süresi tebliğden itibaren 2 haftadır. Bu süre kesin olup mahkemece artırılamaz veya eksiltilemez.
• Uygulama Hatası ve Risk Yönetimi: Bazı mahkemeler, dosyanın hızlı sonuçlanması adına taraflara “1 hafta içinde itiraz ediniz” şeklinde süre verebilmektedir. Hakim kanuni süreyi kısaltma yetkisine sahip olmasa da; Yargıtay uygulamalarında mahkemenin tayin ettiği bu süreye uymamak, dosyanın hızla karara çıkmasına ve usuli gecikmelere sebebiyet verebilir.
• Tavsiye: Mahkeme 1 hafta süre vermişse, hak kaybı yaşamamak adına ya bu süre içinde itiraz sunulmalı ya da ilk 1 hafta içinde “kanuni sürenin 2 hafta olduğu” hatırlatılarak ek süre talep edilmelidir.

4. Acele Hallerde(Tebligatsız) Delil Tespiti

Delil tespiti kural olarak karşı tarafa haber verilerek yapılır; ancak kanun, gecikmesinde sakınca bulunan haller için “Baskın Tespit” olarak da bilinen istisnai bir usul öngörmüştür.

Karşı Tarafa Haber Verilmeden Tespit (Baskın Usul)

• Zorunluluk Hali: Eğer karşı tarafa tebligat yapılması sürecin uzamasına ve bu sırada delilin yok edilmesine, değiştirilmesine veya bozulmasına sebep olacaksa (örneğin; bir inşaat kusurunun üzerinin hemen kapatılması veya bir cihazın tamir edilerek kusurun gizlenmesi), mahkeme karşı tarafa haber vermeden tespit kararı alabilir.
• Hukuki Koruma: Bu yöntemle, karşı tarafın hazırlık yapmasına veya delili gizlemesine fırsat verilmeden durum “olduğu haliyle” kayıt altına alınır.
•  

Tespit Sonrası Bilgilendirme Yükümlülüğü

Tespit işlemi karşı tarafın gıyabında (yokluğunda) tamamlandıktan sonra, hukuki dinlenilme hakkı gereği mahkeme şu belgeleri kendiliğinden karşı tarafa tebliğ eder:

1. Tespit dilekçesi,
2. Mahkemenin tespit kararı,
3. Olay yerinde tutulan tespit tutanağı,
4. Varsa bilirkişi raporu.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 2014/7058 Esas, 2014/9200 Karar sayılı ve 09.07.2014 tarihli kararı;

“Mahkemece, tespit raporunda belirlenen bulgulardan hareketle dosya üzerinden konusunun uzmanı bilirkişi kurulu aracılığı ile inceleme yaptırılarak, öncelikle, hasarın hor kullanım sonucunda mı, yoksa normal kullanımdan mı kaynaklandığının belirlenmesi, tahliye tarihindeki rayiç birim fiyatları üzerinden yeniden fiyat değerlendirmesi yapılması, yıpranma payı düşülüp düşülmeyeceği hususlarında denetime elverişli bilirkişi raporu alınması ve taraflar arasındaki sözleşmenin 1. maddesi çerçevesinde değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir. “

5. 2026 Yılı Tahmini Maliyet Analizi

Delil tespiti masrafları, tespit edilecek hususun kapsamına ve bilirkişi sayısına göre değişmekle birlikte 2026 yılı tarifelerine göre ortalama rakamlar aşağıdadır:

Kalem	Tahmini Tutar
Harçlar (Başvuru, Karar ve Keşif Harcı)	4.500 TL – 5.500 TL
Gider Avansı (Tebligat ve Yazışma)	2.500 TL – 3.500 TL
Bilirkişi Ücreti (Tek Uzman İçin)	3.600 TL – 6.000 TL
Vekalet Ücreti (Avukat ile Takip Halinde)	20.000 TL – 30.000 TL
TOPLAM TAHMİNİ MALİYET	30.000 TL – 40.000 TL

E-Tablolar’a aktar

Not: Yapılan tüm bu masraflar, ileride açılacak asıl dava kazanıldığı takdirde yargılama gideri olarak karşı taraftan tahsil edilebilir.

---

Sonuç ve Stratejik Önem

Delil tespiti, davanın kaderini belirleyen en güçlü mekanizmalardan biridir. Sürecin “Değişik İş” dosyası üzerinden titizlikle takip edilmesi, bilirkişi raporundaki teknik hatalara yasal süresi (2 hafta) içinde ancak mahkemenin verdiği ara kararları da gözeterek itiraz edilmesi, davanın başarısı için kritiktir.

---

Ayıplı Mal Delil Tespiti İstemi  – Dava Dilekçesi 

…/…/….

İZMİR NÖBETÇİ SULH MAHKEMESİNE

TESPİT İSTEYEN           : (Ad, Soyad, T.C. Kimlik No., Adres)

VEKİLİ                              : Av. Sena ER

KARŞI TARAF                : (Ad, Soyad, T.C. Kimlik No., Adres)

KONU                             :  Ayıplı mala ilişkin delil tespiti istemimizden ibarettir.

AÇIKLAMALAR             :

Müvekkilimiz ………… unvalı şirkete ait …….. firmasından ../../.. tarihinde ….. şaşe numaralı ……… marka …. vites otomobili sıfır km olarak satın almış olup, araç müvekkilimize ../../.. tarihinde teslim edilmiştir (EK-1). 

Satış sırasında firma yetkilisi …. tarafından müvekkilimize aracın sıfır, temiz ve hiçbir sıkıntısı olmadığını belirtmiştir. Ancak müvekkilimiz aracı kullanmaya başladıktan kısa bir sürece sonra  aracın sağ arka çamurluğunun alt kısmında verniğin attığını fark etmiştir. Müvekkilimiz bunun üzerine ../../..  tarihinde aracı yetkili servise götürdüğünde aracın boyanmış olduğunu öğrenmiştir. 

Bu nedenle ilerde açacağımız davalara esas olmak üzere müvekkilin aracındaki gizli ayıbın bilirkişiler aracılığı ile tespiti için iş bu davayı açmak zorunluluğumuz hasıl olmuştur.

HUKUKİ SEBEPLER       : Türk Borçlar Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, ve sair ilgili mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER         : Fatura, Keşif, Bilirkişi vs. deliller

SONUÇ VE İSTEM         : Yukarıda arz ve izah olunan sebeplerle müvekkilimize ait ….. şaşe numaralı … plaka sayılı araç üzerinde bilirkişiler aracılığı ile keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak, aracın ayıplı olduğunun delil tespiti yoluyla tespitine, karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz.

TESPİT İSTEYEN VEKİLİ

Av. Sena ER

---

Kaza Sonucu Araçta Meydana Gelen Hasarın Tespiti İstemi – Dava Dilekçesi

…/…/….

İZMİR NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE

DAVACI                       : (Ad, Soyad, TC, Adres)

VEKİLİ                          : Av. Sena ER

DAVALI                        : (Ad, Soyad, TC, Adres)

KONU                          : Kaza Sonucu Araçta Meydana Gelen Hasarın Tespiti İstemi hk.

AÇIKLAMALAR          :

1- … plakalı araç trafikte davacı müvekkil adına kayıtlıdır.

2- ………./………/………. günü davacı müvekkil idaresinde ………… de seyrederken aleyhine tespit istenene ait ………… plakalı vasıtanın diğer davalı ………… idaresinde iken çarpmasına maruz kalmıştır.

3- Davacıya ait vasıtada hasar meydana gelmiştir. Kusur davalı vasıtayı kullanandadır. Hasar bedeli hakkında dava açacağımızdan mahkemenizden araçtaki hasarın bilirkişi aracılığı ile tespitini istemek zorunluluğu hasıl olmuştur.                                       

HUKUKİ DELİLLER    : Trafik kaza tespit raporu, trafik kayıtları, keşif vs.

HUKUKİ SEBEPLER  : 6100 s. Kanun m. 400, 401, 402ve ilgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM         : Açıkladığımız sebeplerle ………… plakalı araçta davalı tarafın meydana getirdiği hasarların, mahkemenizce seçilecek bilirkişiye tespit ettirilmesini, masrafların davalılara yükletilmesini saygı ile talep ederiz.

DAVACI VEKİLİ

Av. Sena ER

---

Kiracının Evi Kötü Kullandığının Tespiti – Dava Dilekçesi

…/…/….

İZMİR NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE

DELİLLERİN                

TESPİTİNİ İSTEYEN    :(Ad, Soyad, TC, Adres)

VEKİLİ                          : Av. Sena ER

DAVALI                        : (Ad, Soyad, TC, Adres)

KONU                          : Kiraya verilen taşınmazın ileride açılacak tazminat davası için tespitinin isteminden ibarettir.

AÇIKLAMALAR          :

1-Müvekkil maliki olduğu İzmir İli, Bornova İlçesi, … Sokak, … Apartmanı No:../…’de  bulunan taşınmazını, karşı tarafa ../../.. tarihinde kiralamıştır.

2-Taşınmazın, kira sözleşmesinde belirtildiği gibi içi yeni yapılı olup hiçbir kusuru bulunmamaktadır. Son zamanlarda kiracının ödemelerini aksatması nedeni ile kiracı ile müvekkilim arasında bazı tartışmalar olmuştur.

3- Kiracımın tayininin çıkması nedeni ile kiracı söz konusu taşınmazı …/…/… tarihinde boşaltarak ve anahtarını karşı komşuya bırakıp taşınmazı boşaltmıştır. Anahtarı teslim aldıktan sonra kiracıya verilen eve gidildiğinde taşınmazın tanınamayacak kadar kötü kullanıldığını, hatta kasıtlı olarak lavabolara, kapılara, duvarlara, banyodaki dolap, ve küvete zarar verildiğini görülmüştür.

4- İleride açacağımız tazminat davasına konu olmak üzere söz konusu taşınmazdaki hasarın tespiti amacı ile bu davayı açma zarureti hâsıl olmuştur.

HUKUKİ DELİLLER    :  Kira sözleşmesi, tanık, bilirkişi raporları ve her tür delil.

HUKUKİ SEBEPLER     : 6102 sayılı Kanun’un 751.maddesi, 6100sayılı Kanun ve ilgili sair mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM         : Yukarıda açıklanan nedenlerle, mahallinde yapılacak inceleme neticesinde kiraya verilen taşınmazda kiracı tarafından meydana getirilen zararın malzeme ve işçilik dâhil olmak üzere tespitine karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. 

TESPİT İSTEYEN VEKİLİ

Av. Sena ER

---

Eve Verilen Zararın Tespiti Davası – Dava Dilekçesi

…/…/….

İZMİR NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ’NE

TESPİTİ İSTEYEN                  : (Ad, Soyad, T.C.Kimlik No, Adres)

VEKİLİ                                      : Av. Sena ER

KARŞI TARAF                        : (Ad, Soyad, TC.Kimlik No., Adres)

KONU                                      : … adresindeki müvekkilime ait eve verilen zararın tespiti talebimizden ibarettir.

AÇIKLAMALAR                      :

1-  Müvekkilimize ait taşınmazda …/……/…… Tarihinden bu yana kiracı olarak ikamet eden davalı … yıl müddetle kira paralarını ödememiştir. (EK – 1 ) Müvekkilimizin …./…./…. Tarihinde davalıyı telefonla arayarak, kiradaki dairelerin arasında mevcut olan duvarı kaldırıp, tek daire yapmak istediğini, bu nedenle evi tahliye etmesini istediğini bildirmiştir. Buna rağmen davalı taraf taşınmazdan çıkmayarak, üzerine de Müvekkilimiz ve ailesine tehdit ve hakaretlerde bulunup, evde düzeltimi maddi anlamda büyük külfelere yol açacak hasarlar gerçekleştirerek taşınmazı terk etmiştir.

2-  Davalı tarafından eve verilen zararları belirtmek isteriz. Şöyle ki; evin içinde duvarları kırmak/çizmek, tesisata ve demirbaşlardan olan kombiye zarar vermiştir. Evine verilen zarar ziyan ve ailesi ile birlikte uğradığı hakaretten dolayı …. Cumhuriyet Başsavcılığının …/… Haz no.lu dosyası ile şikayette bulunulmuştur. (EK – 2 ) Ayrıca davalı elektrik sayacını kırarak evden çıktığından elektrik idaresince enerji kesilmiş olup,  Müvekkilim ve ailesi zor duruma düşmüştür.

3-  Hal böyle olmakla, davalı aleyhine açılacak tazminat- alacak davası davasında esas teşkil etmek üzere huzurdaki işbu davayı açmak zarureti hasıl olmumştur.

HUKUKİ DELİLLER    :  Tanık beyanı ve her türlü yasal delil.

HUKUKİ SEBEPLER     : HMK. md. 400 ve ilgili mevzuat. 

SONUÇ VE İSTEM         : Yukarıda izah edilen nedenlerle tespit talebimizin kabulü ile, Müvekkilimize ait, … İli, … İlçesi,  … Mahallesi, … Sokağı, … Numara, … adresindeki taşınmazda  kiracı olarak bulunan davalının tahliye edilmeden önce taşınmazda meydana getirdiği tüm hasar ve zararın tespitinin yapılması,  avukatlık ücreti dahil yargılama giderlerinin karşı tarafa yüklenmesi yönünde karar verilmesinin bilvekale saygılarımızla arz ve talep ederim.

EK                                : 1…../…/…. Tarihli kira sözleşmesi,

                                        2.… Cumhuriyet Savcılığı…/… Haz no.lu dosyası

TESPİT İSTEYEN VEKİLİ

Av. Sena ER

---

İnşaattan Dolayı Delil Tespiti Dilekçe Örneği (Keşif)

…/…/….

İZMİR NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE

DELİL TESPİTİ İSTEYENLER: (Ad, Soyad, T.C.Kimlik No, Adres)

VEKİLİ                                : Av. Sena ER

KONU                                      : Delil tespiti

AÇIKLAMALAR

1. İzmir İli, Bornova İlçesi, ………. sokakta, ………. nolu bina müvekkillerime aittir. Ta­pulu mülkleridir Tapuda ………. pafta, ………. ada, ………. parsel olarak yarı ya­rıya adlarına kayıtlıdır.

2. Bu binanın yanındaki taşınmazda inşaat hazırlıkları yapılmaktadır. Mezkur taşınmazdaki inşaatın ileride müvekkillerimin binasına zarar verme ihtimali mevcut olduğundan, müvekkillerime ait ………. sokak no ………. adre­sinde bulunan bu binanın halihazır durumunun, değerinin, bir bilirkişi aracılığı ile tespiti zorunluluğu doğmuştur. Bu nedenle de sayın mahkemeye başvuruda bulunuyoruz. 

3. Tapu kayıt suretleri dilekçemize eklidir. Fenni bir bilirkişi aracılığı ile taşınmazımız başında keşif yapılarak, binanın halihazır durumunun, kullanıma elverişli olup olmadığının, sağlamlığının tespitini ve rapor alınmasını talep ediyoruz. 

SONUÇ ve İSTEM                        : İşin ivediliği nedeniyle, taşınmaz başında keşfe karar verilerek, fenni bir bilirkişi aracılığı ile müvekkillerimize ait ………. sokak no ………. daki binanın halihazır durumunun ve değerinin delil tespiti yoluyla tes­pitine, karar verilmesini sargılarımızla arz ve talep ederiz. 

DELİLLER     

1. Tapu kayıtları, 

2. Bilirkişi incelemesi, 

3. Keşif. 

EKLER 

1. Tapu fotokopisi         

2. Vekaletname sureti   

TESPİT İSTEYENLER VEKİLİ

Av. Sena ER

---

Binadaki Eşyaların Tespiti İstem Dilekçesi Örneği

…/…/….

İZMİR NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE

DELİL TESPİTİ İSTEYEN: (Ad, Soyad, T.C.Kimlik No, Adres)

VEKİLİ                               : Av. Sena ER

KONU                               : .. otelindeki antik eşyaların miktarı, cins, nitelik ve değerlerinin bilirkişiler aracılığı ile tespiti. 

AÇIKLAMALAR

1- Tarihi … oteli müvekkilim ………. vakfının malı iken ………. yılında, (içindeki antik eşyaların korunması ve yaşatılması amacıyla) Kültür ve Turizm Bakanlığınca kamulaştırılmış, sonradan aralarında yapılan protokol uyarınca otel ile Kültür Bakanlığı ilgilenmiştir. 

2- Mezkur idarenin acele el koyma istemi reddolunmuş, ancak 2942 sayılı Yasanın 17’nci maddesi uyarınca açılan tescil davası idare lehine sonuçlanmış ve idare otele el koymak için İzmir …. icra Müdürlüğüne başvurmuş­tur. 

3- İzmir …. İcra Müdürlüğü ……./……. esas sayılı takip dosyası ile tahliye icra emri çıkararak otelin gerçek müvekkilim vakıfça, gerekse kiracısı … Otelcilik Turizm ve Ticaret A.Ş.’ce tahliyesini istemiştir. 

4- İzmir … İcra Mahkemesine, tahliye emrinin yerinde olmadığı gerekçesiyle müvekkilim vakıf ve kiracı, şirket, itiraz ve şikayette bulunmuş olup, henüz itiraz ve şikayet talebimiz sonuçlanmamıştır. 

5- Ancak, her an idare (Kültür Bakanlığı)’nin otele el koyma ihtimali mevcuttur. Bu durumda müvekkilim vakfın otel binasında mevcut antik eşyaları ile diğer eşyalarının miktarları, cins ve nitelikleri, değerlerinin uzman bilirkişiler aracılığı ile acilen delil tespiti yoluyla tespit ve rapor alınması zorunluluğu doğmuştur. Zira kamulaştırmanın amacı antik eşyanın korunması ve yaşa­tılmasıdır. Ancak, antik eşyalar kamulaştırmanın dışındadır ve müvekkilim vakfa aittir. İdare otele el koyduğunda, müvekkilim vakfa ait antik eşyaların bedelleri, idarece vakfa ödenmediğinden, müvekkilim vakıf büyük zarara duçar olacaktır. 

6- İleride açılacak tazminat ve istirdat ve sair davalara esas olmak üzere, oteldeki tüm antik eşyaların ve vakfa ait diğer eşyaların acilen keşif yapılarak tespiti ile uzman bilirkişilerden rapor alınması gerekli bulunmuştur. 

7- Tespitini istediğimiz hususlar; 

a) … otelinde mevcut tüm antik eşyaların, cins ve nitelikleri, 

b) Adetlerinin ve değerlerinin ayrı ayrı saptanması, 

c) Antik eşyaların, otelin tavanına, tabanına ve duvarlarına raptedilmiş bulunup bulunmadığı. 

d) Antik eşyaların otel içindeki durumlarının tespiti, 

e) Otelin duvarlarına, tavan ve tabanına bağlı antik eşyaların, bu yerlerden sökülmesi, kaldırılması ve otelden çıkarılması veya başka yere sevkinde değerlerini, antik niteliklerini kaydedip kaybetmeyecekleri, 

f) Tüm antik eşyaların yerlerinden kaldırılması, taşınması ve başka yerlere sevklerinde ne miktar değer kaybına uğrayacakları ve malik vakfının bu yüzden zararının ne miktara baliğ olacağı, 

g) Otelin, otel-müze olarak kullanılması için bu antik eşyalara gerek bulunup bulunmadığı, 

h) Antik eşyaların otelden çıkarılması halinde otelin 4 duvardan ibaret kalıp kalmayacağı, 

i) Vakfın antik eşyalarla birlikte diğer eşyalarının neler olduğu, bunların da cins ve nitelikleri ile adet ve değerlerinin ayrı ayrı belirlenmesi, bu eşyaların sökülüp kaldırılmaları halinde hasara uğrayıp uğramayacakları, ne miktar değer kaybedecekleri ve kullanılıp kullanılamayacakları hususlarının tespiti. 

SONUÇ ve İSTEM                 : Yukarıda açıkladığımız nedenlerle talebimizin kabul edilerek HMK 400 ve müteakip maddeleri uyarınca, … otelinde uzman bilirkişiler aracılığı ile acilen keşif yapılarak istenilen hususlarda delillerimizin tespitine, karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. 

DELİL TESPİTİ İSTEYEN VEKİLİ

Av. Sena ER

---

Binadaki Faydalı ve Zorunlu ve Lüks Masraflarla İlgili Yapımların Tespiti İstem Dilekçe Örneği

…/…/….

İZMİR NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE

DELİL TESPİTİ İSTEYEN : (Ad, Soyad, T.C.Kimlik No, Adres)

VEKİLİ                                   : Av. Sena ER

KARŞI TARAF                     : (Ad, Soyad, T.C.Kimlik No, Adres)

KİRALAYAN                        : (Ad, Soyad, T.C.Kimlik No, Adres)

KONU                                     : Kiracısı olduğumuz … Otelindeki şirketi­mize ait eşyalarla yapılan faydalı, zaruri ve lüks masrafların vs. hususların delil tespiti yoluyla tespiti istemi. 

AÇIKLAMALAR

1- Müvekkilim Şirket, … Otelinin ……… yılından beri kiracısıdır. Otelin maliki ve kiralayanı ……… vakfıdır. 

2- Ne var ki, … Oteli Kültür Bakanlığınca kamulaştırılmıştır. Kamulaştırmanın amacı içindeki antik eşyanın korunması ve yaşatılmasıdır. 

3- Davalı idarenin acele el koyma istemi mahkemece reddolunmuş, an­cak idare 2942 sayılı Yasanın 17’nci maddesi uyarınca tescil davası açmış ve bu dava lehine sonuçlanmıştır. Bu karar üzerine de yeniden el koymak için Beyoğlu İcra Müdürlüğünün …….. esas sayılı dosyasıyla icra takibi yapmıştır. 

4- İzmir ……… İcra Müdürlüğü, şirketimize ve eski maliki ve kirala­yanı ……… vakfına kamulaştırma yasasının 20’nci maddesi uyarınca tahliye emri tebliğ ederek, gerek müvekkili şirketin ve gerekse ……… vakfının otelden tahliyesini bildirmiştir. 

5- İcra Mahkemesince verilen karar henüz kesinleşmemiştir. Şirketimiz otele faydalı, zaruri ve lüks masraflar yaptığı gibi, vakfa ait antik eşyalar da kira sözleşmesiyle şirketin zimmetindedir. 

6- … Otelini tahliye etmemiz halinde, oteldeki antik eşyaların sökülmesi, oteldeki mefruşat, mini barlar, buzdolapları, müzik donanımı, sıhhi tesisat, bulaşıkhane, çamaşırhane, bilgisayarlar gibi vesair tüm eşyaların şirke­timiz ait olması nedeniyle sökülüp alınması karşısında şirketimiz büyük zarar görecektir. 

7- Halen … Otelinde 145 personel görev yapmaktadır. 3 yıldan fazla rezervasyonlarımız, 6 aydan fazla ziyafet anlaşmalarımız bulunmaktadır. Ayrıca hergün (25) odası, 2 yıllık anlaşma ile Türkiye Dışişleri Bakanlık ko­nuklarına ayrılmaktadır. Bu nedenlerle de oteli hemen tahliye mümkün bulun­mamaktadır. Ancak, her an idare, otele el koyma yoluna gidebilir yani el koya­bileceğinden bu durumda şirketimizin otel binasında mevcut eşyaları (antik ve normal) ile yaptığı eklenti, faydalı zaruri ve lüks masraflarla ilgili işlerin, otel rezervasyonlarının, ziyafet anlaşmalarının, otel personelinin vesair tahliyeyle ilgili tüm hususların bilirkişiler aracılığı ile delil tespiti olarak tespiti zorunlu­luğu duyulduğundan sayın mahkemenize başvurulmuştur. 

8- Şirketimizin … Otelinden ayrılması durumunda telafisi güç hem ekonomik ve hem de turizm yönünden zararlara duçar kalınacaktır. Aça­cağımız tazminat vesair davalara esas olmak üzere …  Otelinde gerekli aşağıda belirttiğimiz hususların keşfen ve acilen bilirkişiler aracılığı ile tespit ve rapor alınmasını talep ediyoruz. 

… OTELİNDE TESPİTİNİ İSTEDİĞİMİZ HUSUSLAR: 

a) … Otelinin hali hazır durumu, 

b) Şirketimize ait antik ve diğer eşyaların cins, nitelik ve miktarları ve ayrı ayrı değerleri, 

c) Şirketimiz tarafından otelde yapılan faydalı, zaruri ve lüks masraf ve harcamaları kapsayan işlerin nelerden ibaret olduğu ve bunların cins, nitelik, miktar ve değerlerinin neye baliğ bulunduğu, 

d) Şirketimize ait yukarıda açıklanan yapılan işler ve alınan eşyaların yerlerinden sökülüp sökülemeyeceği, sökülmeler halinde değerlerini yitirip yitirmeyecekleri ve tekrar kullanılabilir olasılıklarının bulunup bulunmadığı, bu durumda değerlerinden kaybedecekleri miktarın parasal olarak neye baliğ ola­cağı, 

e) Otel olarak yapılan müşteri rezervasyonları ve kapsadığı yıllar, 

f) Otel olarak yapılan müşteri rezervasyonlarının parasal toplam değeri, 

g) Otel olarak yapılan rezervasyonların iptali halinde şirketimizin uğra­yacağı maddi zarar toplamı, 

h) Rezervasyonların iptal edilmesinden dolayı Türk Turizminin ne mik­tar etkileneceği, 

i) Otelde çalışmakta olan personel ile, bunların sözleşmeli olup olma­dıkları otelin boşaltılması halinde personele ödenecek tazminatların tutarı, 

j) Otelde çalışan tüm personelin almakta olduğu ücret, ikramiye ve ek ödentilerin miktar ve niteliği, 

k) Otel salonlarının düğün, toplantı, konferans gibi toplantılar için yapı­lan rezervasyon ve anlaşmaların miktar ve bunlardan alınması düşünülen meb­lağın parasal olarak ayrı ayrı ve toplam değeri, 

l) Şirketimizin oteli tahliyesi halinde birlikte götüreceği eşyaları ile lüks, faydalı ve zaruri masrafları kapsayan işlerin sökülüp otelden çıkarılması ha­linde … Otelinin (4) duvardan ibaret kalıp kalmayacağı, 

m) Kiracı olan şirketimizin, oteli tahliye etmesinin mevcut rezervasyon­larının, yapılan iş anlaşmaları, salon, kiraları, personel tazminatları ve ücretleri, eşyaların taşınması sebebiyle, ne kadar bir zaman alacağı, ayrıca taşınma mas­raflarının ne miktar meblağa baliğ olacağı hususlarıdır.

SONUÇ ve İSTEM                 :Yukarıda tespitini istediğimiz hususların tespiti yönün­den talebimizin kabul edilerek Hukuk Usulü Yargılamaları Yasasının 368 ve müteakip maddeleri uyarınca işin ivediliği göz önünde tutularak. … Otelinde uzman bilirkişiler aracılığı ile keşfen açacağımız davalara esas olmak üzere, istenilen hususlarda delillerin tespiti ve rapor alınması yolunda gereğinin yapılmasını saygılarımızla talep ederiz.

DAVACI VEKİLİ

Av. Sena ER

---

Kiralananın Kim ve Nasıl Kullanıldığının Tespiti İstemi Dilekçe Örneği

…/…/….

İZMİR NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE

DELİLLERİN TESPİTİ TALEP EDEN : (Ad, Soyad, T.C.Kimlik No, Adres)

VEKİLİ : Av. Sena ER

KARŞI TARAF                                           : (Ad, Soyad, T.C.Kimlik No, Adres)

KONU                                                           : Delillerin tespiti istemi. 

AÇIKLAMALAR

1- İzmir ili, Bornova ilçesi, ……… Mahallesi, ……… Sokağı’nda kain; tapuda ……… ada, ……… pafta, ……… parsel sayılı taşınmaz, karşı taraf ……… ile birlikte tarafımız adına iştirak halinde mülkiyet şeklinde kayıtlı bulunmaktadır.

2- Anılan taşınmaz, bina olarak halk arasında “……… Oteli” adıyla da bilinmekte ve anılmaktadır.

3- ……… parselde yer alan binadan fiilen yararlanamamaktayım. Taşınmaz, iştirak halinde mülkiyet hükümlerine tabi olup, ileride açılması muhtemel dava ve yapılacak icra takipleri ile idari başvurulara esas teşkil etmek üzere; söz konusu taşınmazda bilirkişi marifetiyle delil tespiti yapılması zarureti hasıl olmuştur.

Bu kapsamda, aşağıda belirtilen hususların mahallinde inceleme yapılarak delil tespiti yoluyla tespitini talep etmekteyiz:

a) “……… Oteli” adıyla anılan taşınmazda fiilen kimlerin ikamet ettiğinin veya kullandığının,

b) Taşınmazda bulunan kişilerin hangi sıfatla bulunduklarının (kiracı, malik, intifa/vefa hakkı sahibi, fuzuli işgalci vb.),

c) Kiracı sıfatıyla bulunan kişiler bakımından kira sözleşmesi bulunup bulunmadığının; mevcut ise kira sözleşmesinin kim ile yapıldığının ve kira süresinin,

d) Taşınmazın hâlihazırda ne şekilde kullanıldığının (otel, pansiyon, han, işyeri vb.),

e) Taşınmazın kiraya verilmiş olması halinde aylık ve/veya yıllık kira bedelinin ne olduğu, kira bedellerinin kim veya kimler tarafından tahsil edildiğinin,

bilirkişi marifetiyle mahallinde tespit edilmesini talep etmekteyiz.

SONUÇ VE İSTEM
Yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle;

İşin ivediliği dikkate alınarak, karşı tarafa tebligat yapılmaksızın, taşınmaz mahallinde yukarıda açıklanan hususların bilirkişi aracılığıyla delil tespiti olarak TESPİT EDİLMESİNE,
HMK’nın ilgili hükümleri uyarınca tespit işlemi sonrasında karşı tarafa tebligat yapılmasına,
Yargılama giderleri ve tespit masraflarının karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini saygılarımla talep ederim.

EKLER                                                        :

Tapu kaydı fotokopisi  

DELİL TESPİTİ İSTEYEN VEKİLİ

Av. Sena ER